Terug

Energie


Interview met Antoon Panhuijzen

“Wij zijn ons bewust van onze grote impact op het milieuende verantwoordelijkheid die we hebben om deze zo klein mogelijk te maken. Ook de samenleving, onze stakeholders, vragen daar steeds vaker om”, vertelt Antoon Panhuijzen, verantwoordelijk voor het milieubeleid bijVanGeloven. Het reduceren van energie (gas en elektra) is één van de milieupijlers waar de organisatie actief en meetbaar op stuurt om de impact op het milieu te verkleinen.

De fabrieken van Van Geloven in Maastricht en het Belgische Mol zijn ISO 14001 gecertificeerd. In de fabrieken in Tilburg en Helmond wordt wel gewerkt volgens de principes van de ISO 14001 certificering, maar geldt geen officieel certificaat. Dat wordt vooralsnog ook niet geambieerd, omdat dit ten opzichte van het huidige systeem van werken enkel een administratieve toevoeging zou zijn.

Grote stappen binnen MJA
Toen de werkgeversvereniging ons de gelegenheid gaf om deel te nemen sloot Van Geloven zich in 2001 als één van de eersten aan bij de MJA (meerjarenafspraak) energie-efficiency voor de vleessector van (het huidige) Rijksdienst voor Ondernemend Nederland. In 2012 trad MJA3 in werking waar de vestigingen in Tilburg, Helmond en Maastricht sindsdien aan deelnemen. De fabriek in Mol niet, omdat dit alleen mogelijk is voor Nederlandse bedrijven. Het MJA-commitment betekent dat de snackproducent streeft naar 2% energiereductie (gas en elektra) per jaar per ton productie. “We doen wat vanuit economisch oogpunt mogelijk is om deze doelstelling te behalen”, vertelt Antoon Panhuijzen. “Ten opzichte van de MJA in 2001 is het vooral binnen de processen een uitdaging om nog meer winst te realiseren, omdat we sindsdien op veel punten al grote stappen gezet hebben. We zoeken daarom naar mogelijkheden om zelf duurzame energie op te wekken en nauw samen te werken met relevante overheidsinstanties en andere partijen, zoals bijvoorbeeld onze leveranciers om te kijken naar mogelijke samenwerking in de keten.”

3% gasreductie
In het algemeen valt op dat Van Geloven relatief veel energie gebruikt. Antoon verklaart om te beginnen het hoge gasverbruik: “We pasteuriseren alle producten. Daar is veel warmte voor nodig die voornamelijk door middel van gas wordt verkregen. In de periode 2009-2013 hebben we 3% reductie (in de gebruikte hoeveelheid gas per ton productievolume) bereikt door water voor een deel te verwarmen met restwarmte die vrijkomt uit de gassen van de stoomketels en thermische olie-installaties. Omdat het gas vooral wordt verbruikt in de stoomketels en thermische olieketels om de producten te garen en te pasteuriseren zijn er op dit moment weinig stuurmogelijkheden voor verdere verbetering.” De schommelingen in gasverbruik worden voornamelijk veroorzaakt door weersinvloeden (in 2010 was er streng winterweer in januari/februari en december, waardoor in dat jaar een groot extra verbruik is te zien) en een wisselend productievolume. In 2014 is het gasverbruik met een ton gedaald, wat deels te maken kan hebben met een milde winter.

 

Bijna 9% reductie elektra
Het hoge elektraverbruik is te verklaren door de hoeveelheid machines die gebruikt wordt om de producten te maken. Bovendien worden de meeste snacks geleverd met een temperatuur van -18 graden Celsius. “Voor de afkoeling van pasteurisatietemperatuur naar deze eindtemperatuur is veel elektra nodig”, vertelt Antoon. Samen met het ingevroren opslaan van grondstoffen en eindproducten is dat voor meer dan de helft de oorzaak van het elektraverbruik. “De afgelopen vijf jaar hebben we overigens wel bijna 10% elektrareductie gerealiseerd per ton productievolume. Deze reductie komt vooral door een betere besturing van de vriesinstallaties en de installatie van meer frequentieregelaars. Deze regelaars zorgen ervoor dat bijvoorbeeld ventilatoren niet op de maximale stand hoeven te worden ingezet. Als deze op een lagere stand staan, wordt veel energie bespaard.” Antoon vergelijkt dit met autorijden: “Als je op minder toeren rijdt, gaat het brandstofverbruik behoorlijk naar beneden.” De reductie is bereikt ondanks het feit dat er meer machines zijn bijgekomen in het productieproces die uiteraard ook weer energie vragen.

CO2 reductie

Van Geloven berekent ook de CO2 footprint (scope 1 en 2) op basis van het gebruikte gas, de elektra en stookolie.  In tegenstelling tot voorgaande jaren laat 2014 een stijging zien in CO2 uitstoot. “Dit komt met name door het elektraverbruik dat per ton is gestegen. Dit is met name veroorzaakt door meer co-packing activiteiten die extra energie kosten. Denk hierbij aan productie op locatie x en verpakking op locatie y. Verder hebben we te maken met verdergaande automatisering, waardoor menselijke energie is vervangen door elektrische energie. Zo is er in Helmond een automatische inpaklijn geplaatst in 2014”, aldus Antoon.

Samenwerking in de keten
Om ook winst op het gebied van duurzaamheid te behalen buiten de organisatie, werkt Van Geloven nauw samen met overheidsinstanties en partijen binnen de keten. “Een voorbeeld van zo’n samenwerking is die met een vleesleverancier.” Hierdoor is het voor ons bijvoorbeeld mogelijk gekoelde in plaats van ingevroren grondstoffen te verwerken”, vertelt Antoon. “En in samenwerking met de leverancier van een pallettizer hebben we het wikkelfolie dat om de pallets zit om deze te stabiliseren drastisch kunnen verminderen waardoor er ook minder energie verbruikt wordt in de keten.”
Ook neemt Van Geloven nieuwe technologieën onder de loep om te onderzoeken of deze een bijdrage kunnen leveren aan de duurzaamheiddoelstellingen. Opgewekt vertelt Antoon: “Een resultaat hiervan is de invriesinstallatie in onze fabriek in Helmond. Voorheen was deze ingesteld op tijd, waardoor vaak de producten onnodig lang ingevroren werden (om geen risico te lopen). Met een temperatuurvoeler die we installeren in de laatste (bijvoorbeeld) frikandel van een serie die de vriezer ingaat, weten we precies wanneer de hele serie frikandellen diepgevroren is en kan de installatie worden overgeschakeld op het constant houden van de juiste temperatuur. Dit levert een significante energiebesparing op.”
Als het gaat om stroomgebruik kiest Van Geloven er heel bewust voor om alleen grijze stroom aan te kopen. “Het gebruik van groene stroom kost extra geld dat we liever gebruiken om te investeren in het verminderen van energieverbruik.”

Andere initiatieven
“Uiteraard kijken we ook naar andere kansen om duurzame(re) energie te gaan gebruiken. Het warme water dat we nodig hebben, verwarmen we al zoveel mogelijk met warmte die vrijkomt uit de gassen van de stoomketels en thermische olie-installaties. Ook kijken we naar de mogelijkheden om een deel van onze energie zelf op te wekken door zonnepanelen of wind (op kleine schaal in verband met vergunningen)”, vertelt de milieuexpert. Verder wordt voor de fabriek in Tilburg de mogelijkheid onderzocht om ongezuiverd gas van een vergister in de toekomst te gebruiken in plaats van aardgas voor de thermische olieketels. En voor de locatie Helmond wordt met de gemeente gekeken naar de mogelijkheid om waterstof (restproduct van een nabijgelegen bedrijf) te gebruiken als gas voor de stoomketelinstallatie. “De kans van slagen is moeilijk in te schatten, maar binnen drie jaar moeten we daar meer duidelijkheid over hebben. Als we dit voor elkaar krijgen, besparen we ruim 1.000.000 m3 aardgas. Dit betekent ruim 20% reductie op de totale gasbehoefte van Van Geloven. Dat zou een mijlpaal zijn in energiebesparing.”

Niet achteraan hobbelen
Antoon Panhuijzen is al 33 jaar werkzaam bij het bedrijf, hij kwam officieel bij Van Geloven in dienst bij de overname van Van Lieshout Snacks in 2002. Hij verklaart zijn fanatisme op zijn vakgebied: “Ik streef in alles naar het beste en ik houd van verandering. Dat past ook bij de organisatie; achter de menigte aanhobbelen is onze stijl niet. Ik ben er trots op dat het ons nog steeds lukt om het op de meeste punten beter te doen dan de norm, ondanks dat de eisen steeds strenger worden en we in het verleden al veel winst behaalden op het gebied van energiereductie. Als ik mag dromen? Één fabriek, energieneutraal en afvalneutraal. Al realiseer ik me natuurlijk dat dat voorlopig nog even bij dromen blijft.”

QUOTE ENERGIE:

Het bedrijf neemt deel aan de MJA energie en heeft de doelstelling tot 2018 al gehaald. Het bedrijf is zeer innovatief en energie is een van de hoofdzaken binnen de bedrijfsvoering. Het bedrijf streeft continue naar een zo laag mogelijk energieverbruik. Sinds 2000 is het verbruik afgenomen van 450 kWh/ton product naar 220 kWh/ton product.

Bron: uit het verslag van de handhaver milieu voor Helmond, Paul Werner, 23-05-2013